Stranice

 

  Naslovna

  Baragnir Zag Nehar

  Sveta Magija

  Svete Knjige

 Biblioteka

 Arhiva

 Zag Kia

  Tajna društva

  Ekosfera

  Putopisi

 Tekst 6

  Lepota planete

 

  Zvezdarijum

 Kalendar

 Galerija

 Multimedia

 Psyradio FM

 Chat

 Linkovi

 Alexanthorn

 Kontakt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Putopisi

 

6

 

Kameni slavoluci Majke prirode

Arhiva: Thornal

07.08.2010

 

Teško pristupačan kanjon reke Vratne poznat je od davnina po kamenim kapijama i neobičnim virovima, čudom prirode. To su kameni lukovi ili kapije, iznad reke koji su u dalekoj prošlosti nastali urušavanjem pećina tunelskog tipa. Geografi ova kamena čudesa nazivaju prerastima.

Geolozi ih svrstavaju u grupu izuzetnih kraških retkosti, a obični ljudi ostanu bez teksta kada se nađu pred Vratnjanskim kapijama ili kako ih još zovu Manastirskim prerastima, kamenim prirodnim mostovima u okolini Negotina na reci Vratni.

Jedan za drugim duž reke Vratne nanizana su tri kamena mosta i po tim džinovskim vratima ime su dobili i selo Vratna i reka Vratna koja se uliva u Dunav i manastir Vratna smešten na izlazu iz rečne klisure.

Prva kapija udaljena je oko 200 metara od srednjovekovnog manastira, a prvi detaljan opis ovog područja ostavio je Austrijanac Feliks Kanic, čuveni balkanolog i veliki prijatelj srpskog naroda. Ubrzo je tu stigao i naš geograf Vladimir Karić (1887) a potom i rodonačelnik savremene srpske

geografije Jovan Cvijić (1885).

I, ako vam je polazna tačka manastir Vratna, do prvog prirodnog mosta izgrađenog od titonskih krečnjaka treba da pređete nekih 200 metara uzvodno istoimenom rekom i onda će vam se kroz drveće i granje postepeno otkrivati ogroman prirodni slavoluk - kameni most ispod koga se protičući bukom oglašava Vratna.

Gotovo je sigurno da ćete prvi most primetiti tek kada dođete u neposrednu blizinu ili kad prođete kroz desni "stub" mosta, kratkim tunelom dugim desetak metara. Prva Vratnjanska kapija ne može da se obuhvati jednim pogledom, a razlog tome jesu impresivne dimenzije: od rečnog korita do svoda kapija je visoka 34, široka 33 metra, a dužina kamenog mosta u pravcu toka je 15 metara.

Nakon prolaska kroz prvi kameni most ili Malu prerast na udaljenosti od stotinak metara čeka vas sledeći. Klisura, drveće i kratko rastojanje ne omogućavaju da se Velika prerast doživi u pravoj meri, već se njene dimenzije više naslućuju nego otkrivaju.

Za razliku od Male prerasti, Velika kamena vrata su već pravi tunel dug 45 metara, po čijem dnu huči Vratna savlađujući stenovite prepreke i dubeći džinovske lonce u svom uzavrelom koritu. Dužina "tunela" presudila je da ovaj kameni most ponese naziv Velika prerast, pošto su mu dimenzije nešto skromnije od prvog u nizu - visina 26 metara, a širina od 23 do 33 metra.

Do poslednjeg, trećeg mosta - Suve prerasti treba prepešačiti oko tri kilometra, takođe uzvodno Vratnom. Kada pređete taj put čeka vas kapija čiji je otvor visok 20, a širok 15 metara, dužine 34 metra.

Ispod ovog prirodnog mosta koji je na nadmorskoj visini od 240 metara, reka Vratna teče samo u vlažnom delu godine. Tada proizvodi zaglušujuću buku jer se

preliva preko više stepenica i krečnjačkih blokova u

svom koritu.

Objašnjenja radi, pomenimo da tokom leta reka Vratna ponire oko 50 metara uzvodno od ovog kamenog mosta i pojavljuje se u rečnom koritu posle nekoliko stotina metara,

stoga i naziv Suva prerast.

Stručnjaci kažu da su Vratnjanski kameni mostovi proizvod rada rečne vode. Kada je Vratna u toku izgradnje svoje doline prešla s nepropustljivih stena na krečnjake odnosno na uski krečnjački greben, počela je da ponire, da bi se s druge strane grebena ponovo pojavila kao jak izvor. U evoluciji doline Vratne to se dogodilo tri puta, te su tako nastali ovi retki kraški spomenici prirode - džinovske vratnjanske kapije.

U blizini trećih kapija otkrivene su tri do sada neistražene pećine. Reč je o "pravim draguljima prirode". Detaljna istraživanja ovih pećina tek predstoje, ali utvrđeno je, kažu speleolozi, da je pećina najbliža trećoj kapiji dugačka oko 400 metara, druga je nešto kraća ali atraktivnija, jer u sebi skriva malo jezero neobične lepote. Treća pećina je izuzetno velika i komplikovana, isprepletana brojnim hodnicima i tunelima.

Lepotu Vratnjanskih kapija upotpunjuju i srednjovekovni Manastir Vratna, kao i istoimeno lovište sa velikim stadom muflona i krdom jelena lopatara.

 


 

 

 

 

 

Vrh strane

 

 

Sva prava rezervisana

Copyright © 2010 by Alexandar Thorn

Poslednje izmene: 23-01-2013 02:41